Λίγες ημέρες πριν από την λήξη της προθεσμίας για τον καθαρισμό οικοπέδων, οι ιδιοκτήτες σπεύδουν να ολοκληρώσουν την διαδικασία υποβάλλοντας τις δηλώσεις καθαρισμού στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών. Οι δηλώσεις έχουν ξεπεράσει τις 550.000 ενώ σύμφωνα με πηγές του υπουργείου τις τελευταίες ημέρες η κίνηση στην πλατφόρμα έχει αυξηθεί σημαντικά. Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας έχει διαμηνύσει ότι μετά τις 22 Ιουνίου δεν προβλέπεται νέα παράταση, ενώ από την επόμενη ημέρα ξεκινά η φάση των ελέγχων και της επιβολής κυρώσεων.
Η φετινή αντιπυρική περίοδος εξελίσσεται υπό την πίεση των αυξημένων κινδύνων που δημιουργούν η έντονη βλάστηση της άνοιξης και οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση επιδιώκει να επιταχύνει τον καθαρισμό των ιδιωτικών οικοπέδων, τα οποία θεωρούνται ένας από τους βασικούς παράγοντες εξάπλωσης των πυρκαγιών κοντά σε κατοικημένες περιοχές.
Πότε αρχίζουν τα πρόστιμα
Με τη λήξη της προθεσμίας στις 22 Ιουνίου, το βάρος μεταφέρεται από τις δηλώσεις στους ελέγχους. Από τις 23 Ιουνίου δήμοι και Πυροσβεστική αναμένεται να ξεκινήσουν διασταυρώσεις και αυτοψίες, τόσο δειγματοληπτικά όσο και έπειτα από καταγγελίες πολιτών. Προτεραιότητα θα δοθεί σε περιοχές που θεωρούνται υψηλού κινδύνου για εκδήλωση ή ταχεία εξάπλωση πυρκαγιάς.
Στην πράξη, το μεγάλο στοίχημα δεν είναι πλέον ο αριθμός των δηλώσεων, αλλά η δυνατότητα των αρμόδιων αρχών να ελέγξουν εγκαίρως εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτησίες και να διαπιστώσουν εάν όσα έχουν δηλωθεί ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Η μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις καθαρισμού και δήλωσης συνεπάγεται σειρά διοικητικών και ποινικών κυρώσεων.
Ειδικότερα, προβλέπεται πρόστιμο 100 ευρώ όταν έχει πραγματοποιηθεί ο καθαρισμός αλλά δεν έχει υποβληθεί η σχετική δήλωση στην πλατφόρμα ενώ το πρόστιμο ανέρχεται σε 500 ευρώ όταν δεν έχει γίνει ούτε καθαρισμός ούτε δήλωση. Για ψευδή δήλωση προβλέπεται χρηματικό πρόστιμο 5.000 ευρώ, καθώς και ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών.
Παράλληλα, σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι το οικόπεδο παραμένει ακαθάριστο, επιβάλλεται πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ, ενώ ο δήμος μπορεί να προχωρήσει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό, καταλογίζοντας στον ιδιοκτήτη το σχετικό κόστος των εργασιών και της απομάκρυνσης των υλικών. Οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται επίσης να διατηρούν τα οικόπεδά τους καθαρά καθ' όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου και όχι μόνο κατά τη στιγμή της αρχικής δήλωσης.
Από την δήλωση στη χαρτογράφηση του κινδύνου
Πέρα από το ζήτημα της συμμόρφωσης των ιδιοκτητών, τα φετινά στοιχεία δημιουργούν για πρώτη φορά μια ιδιαίτερα εκτεταμένη βάση δεδομένων για την πυροπροστασία της χώρας. Με περισσότερες από 550.000 δηλώσεις καταγεγραμμένες στην πλατφόρμα, οι αρμόδιες αρχές αποκτούν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το ποια οικόπεδα καθαρίστηκαν, σε ποιες περιοχές καταγράφεται μεγαλύτερη συμμετοχή και πού εντοπίζονται τα σημαντικότερα κενά.
Εφόσον τα στοιχεία αυτά αξιοποιηθούν συστηματικά, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τα επόμενα χρόνια όχι μόνο για στοχευμένους ελέγχους, αλλά και για την καλύτερη χαρτογράφηση περιοχών με αυξημένο κίνδυνο, μετατρέποντας την πλατφόρμα από ένα εργαλείο δηλώσεων σε έναν μηχανισμό πρόληψης.
Το επόμενο τεστ για τους δήμους
Παρότι οι δηλώσεις κινούνται σε πιο ικανοποιητικά επίπεδα σε σχέση με πριν από 10 ημέρες, το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν ο μηχανισμός ελέγχου μπορεί να ανταποκριθεί στον όγκο των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί. Ακόμη και αν ένα μικρό ποσοστό από τις εκατοντάδες χιλιάδες δηλώσεις χρειαστεί επιτόπιο έλεγχο, αυτό μεταφράζεται σε δεκάδες χιλιάδες αυτοψίες μέσα στην καρδιά της αντιπυρικής περιόδου.
Πώς υποβάλλεται η δήλωση καθαρισμού
Οι ιδιοκτήτες που έχουν ολοκληρώσει τον καθαρισμό των οικοπέδων τους οφείλουν να υποβάλουν τη σχετική δήλωση στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών, μέσω της πλατφόρμας «Ακαθάριστα Οικόπεδα» (akatharista.apps.gov.gr). Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά με τη χρήση των προσωπικών κωδικών Taxisnet. Ο υπόχρεος εισέρχεται στην πλατφόρμα, επιλέγει το ακίνητο για το οποίο υποβάλλεται η δήλωση, επιβεβαιώνει τα στοιχεία του και δηλώνει υπεύθυνα ότι έχουν ολοκληρωθεί οι προβλεπόμενες εργασίες καθαρισμού. Για την υποβολή απαιτούνται βασικά στοιχεία του ακινήτου, όπως ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) όπου υπάρχει, ενώ μετά την οριστική καταχώριση ο πολίτης υποχρεούται να διατηρεί το οικόπεδο καθαρό καθ' όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου έως τις 31 Οκτωβρίου.
Τουρνάς: Από την Τρίτη ξεκινούν στοχευμένοι έλεγχοι για τα ακαθάριστα οικόπεδα
Στην ανάγκη να περιοριστούν οι ενάρξεις πυρκαγιών και να μειωθεί η καύσιμη ύλη στάθηκε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, προαναγγέλλοντας την έναρξη στοχευμένων ελέγχων για τα ακαθάριστα οικόπεδα από την Τρίτη, αμέσως μετά τη λήξη της προθεσμίας καθαρισμού. Το μήνυμα δόθηκε το Σάββατο, κατά τη διάρκεια ευρείας σύσκεψης με τη φυσική ηγεσία και τους διοικητές του Πυροσβεστικού Σώματος από όλη τη χώρα, με αντικείμενο την πορεία της αντιπυρικής περιόδου, την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την εντατικοποίηση των δράσεων πρόληψης.
Ο κ. Τουρνάς επισήμανε ότι οι βροχοπτώσεις του χειμώνα οδήγησαν σε σημαντική ανάπτυξη βλάστησης, αυξάνοντας την καύσιμη ύλη και κατ’ επέκταση τον κίνδυνο ταχείας εξάπλωσης των πυρκαγιών τους θερινούς μήνες. Την ίδια ώρα, αναγνώρισε ότι αρκετοί δήμοι έχουν προχωρήσει σε εκτεταμένες παρεμβάσεις πρόληψης, σημείωσε όμως ότι υπάρχουν και περιπτώσεις όπου οι απαιτούμενες εργασίες δεν έχουν προχωρήσει επαρκώς. Παράλληλα, τόνισε ότι οι δράσεις απομάκρυνσης καύσιμης ύλης μέσω του προγράμματος AntiNero, καθώς και οι παρεμβάσεις που υλοποιούνται σε συνεργασία με τις Ένοπλες Δυνάμεις, θα συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Σύμφωνα με τις οδηγίες που δόθηκαν, οι Πυροσβεστικές Υπηρεσίες θα προχωρούν σε καταγραφή ακαθάριστων οικοπέδων και επικίνδυνων χώρων, αποστέλλοντας τις σχετικές αναφορές στους αρμόδιους δήμους για τις προβλεπόμενες ενέργειες. Ο υπουργός κάλεσε παράλληλα τους πολίτες να αναλάβουν την ευθύνη που τους αναλογεί για τον καθαρισμό των ιδιοκτησιών τους, υπογραμμίζοντας ότι η προστασία μιας κατοικίας ξεκινά από την πρόληψη. Όπως ανέφερε, στόχος είναι να μειωθούν τόσο οι ενάρξεις πυρκαγιών όσο και η καύσιμη ύλη, δύο παράγοντες που, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες και τους ισχυρούς ανέμους, δοκιμάζουν κάθε χρόνο τις αντοχές του μηχανισμού πολιτικής προστασίας.
